Radicaal zelfonderzoek.

Zelfonderzoek betekent dit moment haar verhaal laten vertellen, zonder dat jij tussenbeide komt. Het is de uitnodiging te zien wat er voorbij de wereld van de geest is, voorbij ‘jij’ en alles dat je kent. Het onderzoek is radicaal omdat zij niet vraagt wat ik moet doen om gelukkiger te worden, maar wie die ik is die denkt dat hij of zij zelfonderzoek kan doen. Zo word je zelf object van onderzoek, lijdend voorwerp.
Denk als startpunt gerust dat jij het onderzoek doet, maar wéét dat het niet zo is. Zelfonderzoek laat zich kennen als een soort wisseltruc, waarbij het zelf, de ‘ik’, in de kuil valt die hij graaft. Het is zoiets als de tijd nemen om vast te stellen dat er enkel tijdloos aanwezig zijn is. Zelfonderzoek is niet een actie van mij-zelf, maar van het ene Zelf dat zichzelf herontdekken wil. Het initiatief om aan zelfonderzoek te doen komt dan ook van het Zelf.

De onderzoeksmethode is observeren zonder dat vanuit een ik-standpunt te doen, luisteren zonder conclusies te trekken vanuit ‘mijn persoonlijke opvattingen’, waarnemen zonder wat gezien wordt in begrippen te gieten.
Er wordt je gevraagd je op geen enkele manier te bemoeien met wat zich voordoet. Dat is de rode draad in dit onderzoek. Dan krijgen de naakte feiten de kans aan het licht te komen en een geheel nieuw licht te werpen op jouw geloof een afgescheiden persoontje te zijn. Dan word je achteruit getrokken uit het persoonlijke verhaal en landt je in de essentie. Je blijkt die essentie te zijn, het Zelf. Jij blijkt het waarnemen te zijn van alles dat je ‘ik’ en ‘van mij’ noemt.

Zelfonderzoek richt zich op de wortel van het idee dat de ‘ik’ de doener is in het leven. Als je nu waarneemt, zonder woorden te geven aan wat je ziet, is er dan ergens een ‘ik’ aanwezig ? Staat er dan iets los van de heelheid, iets dat een ‘eigen’ leven leidt ? Is er iemand die kan kiezen te luisteren, die waarnemen kan ‘doen’, die kan gaan zitten voelen ? Of zijn dit alleen voor de geest ‘werk’-woorden ?

Zelfonderzoek richt zich op dat wat permanent is, op wat het meest dichtbij is en op wat de essentie is van alles.
Het betekent dat bij zelfonderzoek de focus van aandacht altijd hier is, ongericht en open en denkactiviteit niet langer de sturende factor is, maar ook gewoon deel van wat wordt waargenomen. Als er nu direct sprake is van observeren, zonder dat het denken dit verstoort, dan verschijnen jouw angst, jalousie, blijheid, verzet, boosheid, onrust niet meer in jouw hoofd. Zij verschijnen in het observeren, in het luisteren, in het ontvangen. Daar ontvouwt zich hun essentie van stille openheid. Er wordt blootgelegd dat alles, op elk moment, het Zelf is en totaal niet wat het denken er van heeft gemaakt. Het Zelf is het leven. Het Zelf leeft alles, ook jou.
Liefdesuitingen, boosaardige opmerkingen, hartverscheurende taferelen, zomerseizoenen, slagregens, onheuse bejegeningen, intens verdrietige gevoelens… in elke porie van het leven is uitsluitend het Zelf te vinden.
De uitnodiging is daarom je te laten onderzoeken door het Zelf en door het deklaagje van de geest heen te prikken. Je laten onderzoeken betekent dat je slechts hoeft te zien en te ontvangen wat nu wordt gegeven. Het is het leven recht in het gezicht kijken, zonder iets ervan niet te willen zien. Er sluipt rust en stilte in het leven.

Zelfonderzoek richt zich op wat de actualiteit is. Zij doet dat bijvoorbeeld in de vorm van vragen. Wat is er nu hier te zien ? Is de geest stil of verschijnt er iets ? Waar verschijnt het ? Waar is het vandaan gekomen ? Proef het antwoord, maar verwoord het niet. Door niets te verwoorden wordt er niets geschapen. Sta toe dat je geen houvast hebt en niet weet wat je ziet of voelt. Elke keer dat het denken loslaat lost de illusie van het zelfgevoel op. Elke keer dat je zwijgend aanwezig bent in het niet-weten, brokkelt jouw zogenaamde bezit aan kennis, ervaringen en overtuigingen verder af. Het betekent dat het Zelf zijn expressie als klein schijnbaar ego-zelf terugneemt.

Zelfonderzoek richt zich op wat de directe ervaring is. Wanneer je bijvoorbeeld angst voelt opkomen negeer het niet, maar ga er ook niet over nadenken, maar ervaar die energie. Loop hand in hand door het bos en luister slechts. Laat de angst de ruimte pakken die zij wil. Geef haar de gelegenheid haar essentie te onthullen. Leg haar geen beperkingen op. Stuur op geen enkele manier. Herinner je dat het bij het ware zelfonderzoek zeer nadrukkelijk niet gaat om het veranderen van wat zich voordoet. Streef dus niks na. Laat de angst zich ontvouwen, openen, simpelweg door haar eens echt aan het woord te laten. Zie welk een fenomenaal uitzicht er verschijnt.

Zelfonderzoek kan zich ook op haar eigen bron van stille openheid richten. Als er nu zwijgen is, aanwezig zijn zonder iets te willen, als stilte in de ogen wordt gekeken, dan kan het Zelf zichzelf herkennen. Grote vreugde komt vrij in deze herkenning en ademt een geur van niet eerder geziene ruimtelijkheid en vrede. Maar probeer niet stil te zijn of je te ontspannen. Dat creëert slechts de droom van ‘ik’ die onderzoek doet. Laat je juist overnemen door stil waarnemen, door nergens op te wachten en niks te verwachten. Stap per direct de eeuwige vrede binnen, door enkel schouwen te zijn. Voel je toch ongeduld of twijfel, observeer dan de spanning die dat nu direct in je lichaam en je geest oproept en geef haar de vrijheid haar ware gezicht te tonen. En zie hoe het accent verschuift van de spanning naar de openheid die de spanning binnenlaat.

Telkens wanneer je de innerlijke prikkel daartoe voelt, maak je dan zo stil en open mogelijk en zet je hoofd met al haar afwegingen en betekenisgeving naast je neer. Luister alleen maar. Dat kan nu meteen zijn, terwijl je zit te lezen, maar ook straks terwijl je met iemand praat. En wat het ook is dat je hoort, laat het gewoon zijn zoals het komt. Laat dit moment van luisterende aanwezigheid zegevieren, de enige weidsheid waarin geen ‘ik’ kan bestaan. Als je luistert en kijkt, zonder de interpreterende geest mee te laten lopen, wordt de veronderstelling die zegt ‘ik zit hier, ik zie wat ik nu zie, ik heb een leven’ gaandeweg doorzien en lost zij op. Middels zelfonderzoek roept het ene Zelf deze droom terug. De opengevallen ruimte stroomt direct vol met een fundamenteel vertrouwen dat alles dat er nu is oké is.

Telkens wanneer de uitnodiging daar is, laat dan jezelf bekijken, terwijl je je gebruikelijke dingen doet. Zet jezelf in de vitrine van het gedachteloze maar alerte waarnemen. Zet je gewoonten in het zicht. Zet je mentale heen en weer springen in het licht van het alles verwelkomende waarnemen. Hoe reageert de geest op wat hij in de buitenwereld ziet ? Waar in je lichaam ervaar je de weerslag daarvan ? Veroordeel jezelf op geen enkele wijze. Luister slechts en geef de ervaring de kans haar ware aard te laten zien. Zie dat alles direct stilte vindt in het waarnemen, gewoon terwijl het leven zich afspeelt.

Telkens wanneer het leven je verleidt op deze wijze te zien en te zijn wat je bent, dan begin jij als ‘losse jij’ uit elkaar te vallen en daarmee de door jou toegeëigende pijn, angst, verlangen, twijfel, afweer. Je wint niks, maar verliest een hele berg ideeën, een verleden, een heden en een toekomst, de ambitie om iemand te worden en de wens om wat ook te veranderen. De ideeën-verzameling die we ‘het gevoel van ik’ noemen wordt van binnenuit uitgehold en spoelt weg in de vredige golving van het vervulde leven van dit moment. Wat je dacht dat je was, toont zich als precies wat je níet bent: je lichaam, denken, voelen, emoties, zintuigen. Nu toont zich de verlichte aard van elke situatie, elke gedachte, elk gevoel. Het Zelf herkent zijn eigen gespeelde rol, herinnert zich zijn eigen script, zoals hij dat door jou uit laat spelen. Elke vraag over het hoe, wat en waarom door jou wordt nu beantwoord met het dit, hier en nu dat je bent.

Precies nu, in het zwijgende observeren, is er stilte. Er is enkel nog stilte. Je valt samen met jouw natuurlijke aard van alomtegenwoordig stilte-zijn. En ín deze stilte onthult het leven zich zoals zij dat nu doet, gewoon voor Zichzelf, want er is niemand anders. Er valt niets meer te verdedigen en geen speciale gebeurtenis te verwachten, want precies wat er op dit moment is, is al het volle leven. En dat was al zo, zo blijkt. Alleen het denken suggereerde wat anders.
Laat je daarom met een gerust hart onderzoeken. Het is afscheid nemen van de droom van afgescheidenheid en binnenstappen in het onmiddellijke, in luisterend aanwezig zijn, in onpersoonlijk waarnemen. Op het moment dat intentievrij luisteren, zien en voelen grenzeloze openheid ontmoet, dan is dit moment simpelweg vreugde. Het Zelf loopt zichzelf tegen het lijf.

Foto's